Η διαχείριση του Ε.Σ.Π.Α. 2007-2013, το μεγάλο στοίχημα

283
Συνέντευξη του Γιάννη Παπαθανασίου στον Πάνο Κακούρη

Με νέους μηχανισμούς και δομές θα υλοποιηθεί το Δ’ Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς 2007-2013, προκειμένου να αποφευχθούν τα λάθη του Γ’ ΚΠΣ, που κόστισαν σε απώλειες κονδυλίων αλλά και σε καθυστερήσεις στην υλοποίηση των έργων.
Την υπόσχεση αυτή δίνει ο υφυπουργός Οικονομίας και Οικονομικών, κ. Γιάννης Παπαθανασίου, που έχει την ευθύνη σχεδιασμού και υλοποίησης του ΕΣΠΑ 2007-13, το ύψος του οποίου, μαζί με τους κοινοτικούς πόρους, την εθνική συμμετοχή και τη συμμετοχή των ιδιωτών, θα φτάσει στα 40 δισ. ευρώ.
Στη συνέντευξή του στην «Ασφαλιστική Αγορά», ο κ. Παπαθανασίου διαβεβαιώνει ότι σήμερα έχουμε διαμορφώσει ένα βελτιωμένο πλαίσιο διαχείρισης, που μας επιτρέπει να κινηθούμε αποτελεσματικότερα και σε απόλυτη εναρμόνιση με τις προδιαγραφές που θέτει η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Από το Δ΄ ΕΣΠΑ, πλην των έργων υποδομής, που θα απορροφήσουν το μεγαλύτερο μέρος των πόρων, θα επωφεληθούν και οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Μέσω του ΕΣΠΑ και συγκεκριμένα με το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Ανταγωνιστικότητα και Επιχειρηματικότητα, αναμένεται να εκσυγχρονιστούν και να βελτιωθούν 6.970 Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις και να ιδρυθούν 1.270 νέες, και συνολικά από τα προγράμματα ενίσχυσης της επιχειρηματικότητας, αναμένεται να δημιουργηθούν 10.244 νέες θέσεις εργασίας, τονίζει ο κ. Παπαθανασίου. 
Εκφράζει την αισιοδοξία του για την επιτυχία και του νέου επενδυτικού νόμου για την περίοδο 2007-2013, ο οποίος προβλέπει και ανώτατα όρια επιδότησης, που φθάνουν, ανάλογα με την περιοχή, το είδος και το μέγεθος της επιχείρησης, μέχρι και το 60% της επένδυσης.
Στο ερώτημα αν νοσταλγεί το Υπουργείο Ανάπτυξης, όπου θήτευσε μέχρι τον περασμένο Σεπτέμβριο, οπότε και τοποθετήθηκε στο υπουργείο Οικονομίας, ο κ. Παπαθανασίου τονίζει ότι η θητεία του στο ΥΠ.ΑΝ. ήταν σαφέστατα γεμάτη και δημιουργική, αφού είχε την ευκαιρία να δουλέψει με αξιόλογους συνεργάτες και να υλοποιήσει μια σειρά από σημαντικές πολιτικές, σε θέματα εμπορίου και καταναλωτή.

Κύριε Παπαθανασίου, η Ελλάδα μέσω του προγράμματος ΕΣΠΑ 2007-2013 θα διαχειριστεί για τα επόμενα 7 χρόνια πόρους ύψους κοντά στα 40 δισ. ευρώ, προερχόμενα από την Ε.Ε. και από εθνικούς και ιδιωτικούς πόρους. Είμαστε έτοιμοι για να επιτύχουμε και να αποφευχθούν τα προβλήματα που σημειώθηκαν στην υλοποίηση του Γ’ ΚΠΣ;
Γ.Π.:
 Η αξιοποίηση των πόρων του ΕΣΠΑ 2007-2013 είναι πράγματι μια σπουδαία πρόκληση για την ανάπτυξη της χώρας μας στα επόμενα χρόνια. Κι έχουμε προετοιμαστεί κατάλληλα, ώστε να αξιοποιήσουμε αυτή την ευκαιρία, αποφεύγοντας ακριβώς τα προβλήματα που παρατηρήθηκαν στο Γ’ ΚΠΣ. Στο πλαίσιο αυτό, οι διαφορές που έχουμε επιφέρει σε σχέση με το παρελθόν είναι σημαντικές.  
Κατ’ αρχήν το ΕΣΠΑ, σε αντίθεση με προηγούμενα κοινοτικά πλαίσια στήριξης, δεν αποτελεί απλώς μια συρραφή αποσπασματικών και ασύνδετων δράσεων, με μόνο στόχο την απορρόφηση πόρων. Αντίθετα, είναι ένα ενιαίο σύνολο παρεμβάσεων, που στηρίζονται σε ένα μακρόπνοο σχεδιασμό και υπηρετούν ένα σαφές όραμα για την ανάπτυξη της χώρας.
Ωστόσο, η προετοιμασία μας δεν αφορά μόνο το επίπεδο της στρατηγικής, αλλά και το επίπεδο της υλοποίησης, όπου και θα κριθεί ουσιαστικά η επιτυχία της προσπάθειάς μας. Σήμερα, έχουμε διαμορφώσει ένα βελτιωμένο πλαίσιο διαχείρισης, που μας επιτρέπει να κινηθούμε αποτελεσματικότερα και σε απόλυτη εναρμόνιση με τις προδιαγραφές που θέτει η Ευρωπαϊκή Ένωση. 
Ποιους μηχανισμούς στη διαδικασία υλοποίησης των κοινοτικών προγραμμάτων αλλάξατε, που εγγυώνται την επιτυχία;
Γ.Π.:
 Ο νόμος για τη διαχείριση του ΕΣΠΑ 2007-2013 περιλαμβάνει ένα σύνολο νέων ρυθμίσεων, που προλαμβάνουν πολλά από τα προβλήματα του παρελθόντος. Οι σημαντικότερες από αυτές αφορούν τη θέσπιση κανόνων για τη διαχειριστική επάρκεια των φορέων υλοποίησης των έργων, την ενίσχυση του ρόλου των Διαχειριστικών Αρχών στη συστηματική και ουσιαστική παρακολούθηση των έργων, την απλοποίηση και την επιτάχυνση μιας σειράς διαδικασιών, τη θέσπιση κινήτρων για την επιτυχή υλοποίηση των έργων, αλλά και κυρώσεων σε περιπτώσεις καθυστερήσεων, την εισαγωγή διαδικασιών ηλεκτρονικής διαχείρισης και τη δημιουργία μηχανισμών υποστήριξης των φορέων της Αυτοδιοίκησης. 
Ένα μεγάλο πρόβλημα που ταλανίζει την ελληνική οικονομία είναι και η μεγάλη γραφειοκρατία. Τι μέτρα έχετε λάβει για τη μείωσή της;
Γ.Π.:
 Είναι γνωστό ότι η γραφειοκρατία αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα εμπόδια για την ανάπτυξη της οικονομίας αλλά και για την καθημερινότητα του πολίτη. Η Κυβέρνηση έχει αναδείξει ως βασική προτεραιότητα τον περιορισμό της και, παρ’ όλο που το πρόβλημα αυτό δεν μπορεί να λυθεί από τη μια μέρα στην άλλη, τα τελευταία χρόνια έχει σημειωθεί αισθητή πρόοδος. 
Το ΕΣΠΑ 2007-2013 αναμένεται να αποτελέσει ένα ισχυρό εργαλείο προς αυτή την κατεύθυνση. Συγκεκριμένα, μέσω των Επιχειρησιακών Προγραμμάτων για τη «Βελτίωση της Διοικητικής Ικανότητας της Δημόσιας Διοίκησης» και την «Ψηφιακή Σύγκλιση», δίνουμε έμφαση στην αναβάθμιση της δημόσιας διοίκησης, στον εκσυγχρονισμό των θεσμικών πλαισίων και στην αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών σε όλα τα επίπεδα του δημοσίου τομέα. Στόχος μας είναι, ως το 2013, το 60% των βασικών υπηρεσιών του δημοσίου να παρέχονται ηλεκτρονικά και να μειωθεί το διοικητικό κόστος για τις επιχειρήσεις κατά 25%.
Στον τομέα πρόληψης των κακοτεχνιών των έργων, τι αλλάζει στο ΕΣΠΑ;
Γ.Π.:
 Σύμφωνα με το νέο νόμο για τη διαχείριση του ΕΣΠΑ, καθίσταται υποχρεωτική η πιστοποίηση της διαχειριστικής επάρκειας και των δομών όλων των φορέων υλοποίησης των έργων. Στόχος μας είναι να διασφαλίσουμε ότι κάθε φορέας που αναλαμβάνει συγχρηματοδοτούμενα έργα είναι σε θέση να τα υλοποιήσει, με βάση τις ποιοτικές προδιαγραφές και τα προβλεπόμενα χρονοδιαγράμματα. Ήδη, σε συνεργασία με τον ΕΛΟΤ, ετοιμάζουμε το πρότυπο διαχείρισης συγχρηματοδοτούμενων έργων, με βάση το οποίο θα γίνεται η πιστοποίηση της διαχειριστικής επάρκειας των δικαιούχων της νέας περιόδου από την 1η Ιανουαρίου του 2009. Για το διάστημα μέχρι και τον Ιανουάριο του 2009, έχουν ήδη δοθεί κατευθύνσεις στις Διαχειριστικές Αρχές, οι οποίες έχουν και την ευθύνη για την πιστοποίηση των τελικών δικαιούχων. 
Ο απλός πολίτης ακούει για τεράστια ποσά που θα διατεθούν για έργα και προγράμματα, μικρού ή μεγάλου βεληνεκούς. Πώς θα επωφεληθεί από αυτά, δηλαδή σε ποιους τομείς θα δοθούν προτεραιότητες;
Γ.Π.:
 Όπως είπα και πριν, το ΕΣΠΑ 2007-2013 δεν αφορά απλώς τη διάθεση πόρων, ούτε τη χρηματοδότηση χιλιάδων μικρών και ασύνδετων έργων, κάτι που συνέβαινε μέχρι πρότινος. Αντίθετα, έχει σχεδιαστεί έτσι, ώστε κάθε δράση και κάθε ευρώ που διατίθεται να υπηρετεί ένα συνολικό και ξεκάθαρο στόχο: να εξασφαλίσουμε πρόσθετους ρυθμούς ανάπτυξης για τη χώρα και καλύτερη ποιότητα ζωής για τους πολίτες. Και στο πλαίσιο αυτό, το ΕΣΠΑ προτάσσει συγκεκριμένες προτεραιότητες.  
Μια από τις βασικότερες είναι η Περιφέρεια, όπου και θα κατευθυνθεί το 80% των πόρων αυτής της περιόδου. Παράλληλα, αξιοποιούμε πόρους για να δημιουργήσουμε σταθερές προϋποθέσεις ανάπτυξης. Δίνουμε έμφαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, ενισχύουμε την επιχειρηματικότητα και προωθούμε τις νέες τεχνολογίες, την έρευνα και την καινοτομία. Ολοκληρώνουμε τις υποδομές μας στις μεταφορές, στην ενέργεια, στην υγεία και στην παιδεία. Εκσυγχρονίζουμε και αναβαθμίζουμε τη δημόσια διοίκηση, με στόχο τη μείωση της γραφειοκρατίας και την καλύτερη εξυπηρέτηση πολιτών και επιχειρήσεων. Προστατεύουμε το φυσικό περιβάλλον και προωθούμε έργα και δράσεις που βελτιώνουν ουσιαστικά την καθημερινότητα του πολίτη.
Στο Γ΄ ΚΠΣ, οι καθυστερήσεις οφείλονταν κυρίως στη γραφειοκρατία, που αποτελεί γενικότερο πρόβλημα για την οικονομική και κοινωνική ζωή. Στο ΕΣΠΑ πώς θα το ξεπεράσετε;
Γ.Π.:
 Οι διαφοροποιήσεις που έχουμε προωθήσει σε σχέση με την προηγούμενη προγραμματική περίοδο, μας επιτρέπουν να περιορίσουμε τη γραφειοκρατία και ταυτόχρονα να βελτιώσουμε το συντονισμό και τη λειτουργικότητα των μηχανισμών διαχείρισης. Συγκεκριμένα, έχουμε μειώσει τον αριθμό των επιχειρησιακών προγραμμάτων, που είναι πλέον 13 αντί των 25 του Γ΄ ΚΠΣ, και αντίστοιχα έχουν μειωθεί και οι Διαχειριστικές Αρχές σε 13, αντί για 28 που ήταν την προηγούμενη περίοδο. Νέες δομές δημιουργούνται μόνο σε περιπτώσεις όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο, για την υποστήριξη των τελικών δικαιούχων και την αύξηση της απορρόφησης. Επίσης, μεταξύ άλλων, έχουμε απλοποιήσει τα δικαιολογητικά συμμετοχής σε διαγωνισμούς και έχουμε επιταχύνει και περιορίσει μια σειρά από διαδικασίες που αφορούν προεγκρίσεις, υπογραφές συμβάσεων, εγγραφές έργων και έκδοση αποτελεσμάτων ελέγχων. 
Στον τομέα των ιδιωτικών επενδύσεων εκδηλώθηκε μεγάλο ενδιαφέρον στα τρία πρώτα χρόνια εφαρμογής του νέου νόμου. Πόσες επενδύσεις έχουν εγκριθεί μέχρι τώρα και πού τοποθετείτε τον πήχη για το 2008;
Γ.Π.:
 Πράγματι, το ενδιαφέρον για ένταξη στο νέο επενδυτικό νόμο υπήρξε πρωτοφανές. Συνολικά κατατέθηκαν 4.394 αιτήσεις, από τις οποίες εγκρίθηκαν 3.807 επενδυτικά σχέδια, ύψους 9 δισ. ευρώ. Σύμφωνα με τον Προϋπολογισμό του 2008, οι εκτιμήσεις για τις ενισχύσεις των αναπτυξιακών νόμων το 2007 έχουν υπερβεί τελικά τα 500 εκατ. ευρώ, όταν το 2006 ήταν 274 εκατ. ευρώ. Στα παραπάνω δεν περιλαμβάνονται επενδυτικά σχέδια αρμοδιότητας του Υπουργείου Ανάπτυξης, που ανέρχονται περίπου σε 800 εκατ. ευρώ. 
Τα παραπάνω στοιχεία, που επιβεβαιώνουν την επιτυχία του επενδυτικού νόμου, δεν προέκυψαν τυχαία, αλλά ως αποτέλεσμα των βελτιώσεων που έγιναν, τόσο στο περιεχόμενο όσο και στις διαδικασίες. Ρυθμίσεις όπως η διεύρυνση του φάσματος των δικαιούχων, η δυνατότητα προκαταβολής μέχρι και του 50% της συνολικής επιδότησης, η μείωση του χρόνου αξιολόγησης και η παροχή πρόσθετης ενίσχυσης στους παραμεθόριους νομούς, είχαν ως αποτέλεσμα να ενισχυθεί η επενδυτική δραστηριότητα σε πολλές περιοχές της χώρας. 
Ο νέος επενδυτικός νόμος για την περίοδο 2007-2013 φέρνει ακόμη περισσότερες βελτιώσεις, με ανώτατα όρια επιδότησης, που φθάνουν ανάλογα με την περιοχή, το είδος και το μέγεθος της επιχείρησης, μέχρι και το 60% της επένδυσης. 
Μέσα από το ΕΣΠΑ, θα διατεθούν κονδύλια για την ενίσχυση επενδυτικών σχεδίων των μικρομεσαίων επιχειρήσεων; 
Γ.Π.:
 Η στήριξη των Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων αποτελεί ουσιαστική προτεραιότητα της Κυβέρνησης, στην προσπάθεια για μια πιο δυναμική και ανταγωνιστική οικονομία. 
Μέσω του ΕΣΠΑ και συγκεκριμένα με το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα “Ανταγωνιστικότητα και Επιχειρηματικότητα”, προγραμματίζουμε ένα ολοκληρωμένο σύνολο δράσεων, που ενισχύουν την ανάπτυξη των Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων. Μεταξύ άλλων, επιδοτούνται επενδυτικά σχέδια για την αναβάθμιση της παραγωγής, για την εισαγωγή καινοτομιών, την πιστοποίηση προϊόντων και υπηρεσιών, την ενίσχυση της εξωστρέφειας και τη βελτίωση των περιβαλλοντικών επιδόσεων. Προβλέπονται ειδικές δράσεις για τους κλάδους του τουρισμού, του εμπορίου και των υπηρεσιών, αλλά και για συλλογικά επιχειρηματικά σχέδια, που προωθούν τη δικτύωση και τη δημιουργία συσπειρώσεων, τα λεγόμενα clusters. 
Μόνο μέσα από το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα “Ανταγωνιστικότητα και Επιχειρηματικότητα”, αναμένεται να εκσυγχρονιστούν και να βελτιωθούν 6.970 Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις και να ιδρυθούν 1.270 νέες, ενώ συνολικά από τα προγράμματα ενίσχυσης της επιχειρηματικότητας, αναμένεται να δημιουργηθούν 10.244 νέες θέσεις εργασίας.  
Πιστεύετε ότι οι ιδιωτικές επενδύσεις μπορούν να αποτελέσουν ανάχωμα της ελληνικής οικονομίας στην κρίση που μαστίζει τη διεθνή οικονομία;
Γ.Π.:
 Το σίγουρο είναι ότι η ελληνική οικονομία δεν μπορεί πλέον να στηριχθεί στο κρατικοδίαιτο μοντέλο, που είχε επικρατήσει κατά το παρελθόν. Για να ανταποκριθούμε στις απαιτήσεις του διεθνούς περιβάλλοντος, χρειαζόμαστε μια οικονομία υγιή, δυναμική και ανταγωνιστική, που θα στηρίζεται, εκτός από τις δημόσιες επενδύσεις, στις επενδύσεις του ιδιωτικού τομέα της οικονομίας, στην εξωστρέφεια και την επιχειρηματικότητα. Θέλουμε μια οικονομία ικανή, όχι μόνο να παράγει, αλλά και να εξάγει προϊόντα και υπηρεσίες, ικανή να προσελκύει κεφάλαια και επενδύσεις. Αυτός είναι ο μόνος δρόμος για να γίνει περισσότερο ανθεκτική απέναντι σε διεθνείς κρίσεις, αλλά, κυρίως, για να μπορέσει να στηρίξει ουσιαστικά το κοινωνικό κράτος και να παρέχει καλύτερα εισοδήματα στους πολίτες. 
Σας λείπει καθόλου το υπουργείο Ανάπτυξης;
Γ.Π.: 
Αυτό που με ενδιαφέρει, πάνω από όλα, είναι να είμαι χρήσιμος και αποτελεσματικός, σε κάθε αρμοδιότητα που μου ανατίθεται. Η θητεία μου στο Υπουργείο Ανάπτυξης ήταν σαφέστατα γεμάτη και δημιουργική, αφού είχα την ευκαιρία να δουλέψω με αξιόλογους συνεργάτες και να υλοποιήσουμε μια σειρά από σημαντικές πολιτικές, σε θέματα εμπορίου και καταναλωτή. 
Αντίστοιχα όμως, σήμερα, έχω αναλάβει την ευθύνη να συμβάλω στο έργο της Κυβέρνησης από μια ιδιαίτερα κρίσιμη θέση, στο Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών. Έχουμε μπροστά μας το μεγάλο στοίχημα, που λέγεται διαχείριση του ΕΣΠΑ 2007-2013, αλλά και μια σειρά από εξίσου σημαντικές προτεραιότητες σε θέματα επενδύσεων και ανάπτυξης. Στόχος μου, λοιπόν, είναι να ανταποκριθώ με όλες μου τις δυνάμεις σ’ αυτή την αποστολή, όπως ακριβώς έκανα και στο Υπουργείο Ανάπτυξης.

Προηγούμενο άρθροAtradius: Αύξηση καθαρών κερδών της τάξης του 56% για το 2007
Επόμενο άρθροΑρτέμιος Κοντοπίδης, Ασφαλιστικός Πράκτορας